1C:MES'te operasyonel üretim yönetimi

1C:MES Manufacturing Execution, üretim operasyonlarının operasyonel planlaması ve yönetimi (dispatching) ile mamul kalitesinin izlenmesi için tasarlanmıştır. Yazılım, MES (Manufacturing Execution System) sınıfına, yani üretim süreçlerini yöneten sistemlere aittir. Tüm mevcut kısıtları ve üretim sahasındaki güncel durumu dikkate alarak sistem, belirlenen kriterlere göre optimize edilmiş bir operasyonel üretim planını esnek biçimde oluşturmanıza olanak tanır. Yerleşik entegrasyon araçları sayesinde 1C:MES, 1C:ERP ve 1C:PLM ile birlikte kullanılabilir. Bu kurguda işlevler şöyle dağılır: 1C:ERP hacim ve tarih bazında ana planlamadan, ekonomik hesaplamalardan ve yasal muhasebeden; 1C:PLM tasarım ve proses mühendisliğinden ve ürün verilerinin yönetiminden; 1C:MES ise üretim planının tek tek operasyonlara kadar detaylandırılmasından ve üretim sahasındaki süreçlerin doğrudan kontrolünden sorumludur.

Sistem çalışanlara şu imkânları sunar:

• Planlama ve ekonomi departmanı uzmanları: üretim hacimlerini belirler, planlanan sürelere uyumu izler ve işçilerin parça başı ücret tahakkuklarını takip eder.
• Operasyonel üretim yönetimi (dispatching) departmanı çalışanları: üretim aşamalarını oluşturur, üretimin ilerleyişini gerçek zamanlı izler ve proses operasyonlarının sürelerini takip eder.
• Malzeme tedarik (satın alma) departmanı uzmanları: hammadde ve bileşen ihtiyaç çizelgelerini alır ve malzemelerin üretim atölyelerine aktarımını yürütür.
• Kalite kontrol departmanı (OTK) çalışanları: üretim hatalarını kaydeder ve imalatın her aşamasında temel kalite göstergelerini takip eder.
• Satış yöneticileri: bir siparişin müşterinin istediği tarihe kadar karşılanıp karşılanamayacağını hızla öğrenir.
• Üretim birimi yöneticileri: planlanan operasyonların listesini görür, işçilere görev atar ve üretim süreçlerinin ilerleyişini izler.
• Üretim sahası çalışanları: vardiya görevlerini zamanında alır ve tamamlanan üretim operasyonlarına ilişkin verileri girer.

1C:MES işlevleri

• Tasarım ve proses verilerinin yönetimi. Bu modül, mamuller ve ara yarı mamuller dahil olmak üzere üretilen ürünlerin yapısına ilişkin tüm bilgilerin merkezi olarak saklanmasını ve yönetilmesini sağlar. İşlevleri arasında, ürünlerin tüm üretim alanları, atölyeler ve depo bölgeleri boyunca izleyeceği yolu belirleyen üretim rotalarının tanımlanması ve güncel tutulması da yer alır.
• Üretim emri portföyünün yönetimi. Sistem, üretim emirlerinin genel listesini oluşturmak ve sürdürmek için araçlar sunar. Bu aşamada her siparişin ilk tamamlanma tarihi hesaplanır; siparişler sürekli izlenir ve üretim durumu değiştikçe güncellenir.
• Operasyonel çizelgeleme. Bu işlev, üretim sürecinin ayrıntılı planlanmasını destekler. Üretimin belirli aşamalara bölünmesini, APS (Advanced Planning and Scheduling) düzeyinde konsolide bir ana çizelge ve MES düzeyinde daha ayrıntılı bir operasyon çizelgesi oluşturulmasını kapsar. Planlar sürekli izlenir; aksama veya sapma olduğunda sistem hızla ve otomatik olarak güncel çizelgeyi yeniden düzenler.
• Operasyonel üretim yönetimi (dispatching) ve takip. Modül, üretimin ilerleyişi üzerinde gerçek zamanlı ve doğrudan kontrol sağlar. Belirli üretim görevleri oluşturup işçilere iletebilir, bunların fiilen tamamlanmasını kaydedebilir ve süre normlarına uyumu izleyebilirsiniz. Toplanan verilere dayanarak sistem, üretim raporlarını ve bordro için parça başı iş emirlerini otomatik olarak oluşturur ve üretilen ürünlerin kalite kontrolünü destekler.

Ürün yapısı verileri

Mamul ve yarı mamullerin yapısına, ayrıca bunların üretim atölyeleri ile depolar üzerinden izlediği rotalara ilişkin verilerin yönetimi, her üretim yönetim sisteminin temel unsurudur.

Ürün ana verileri, üretim faaliyetlerinin planlanmasının ve malzeme maliyetlerinin hesaplanmasının temelidir. Malzeme ihtiyacını planlamanın başlıca aracı, kaynak spesifikasyonudur (ürün ağacı).

Ürün ağacı, bir ürünü üretmek için kullanılan hammaddeleri, yardımcı malzemeleri ve diğer bileşenleri listeler. Malzemelere, yarı mamullere, bileşenlere ve mamullere ilişkin tüm veriler bilgi tabanında saklanır; bu da ürün ağaçlarının oluşturulmasını hızlandırır ve sonuç olarak planlamayı ve yönetimi kolaylaştırır. Ürün ağacı, parçaların işlenmesi sırasında oluşan fireye ilişkin standart normları da içerebilir. Sonraki her üretim aşaması için bir önceki aşamanın yarı mamulü girdi bileşeni olarak ele alınır. Herhangi bir bileşen veya mamul, kalem kataloğundaki diğer kalemlerden üretilebilir ve kendisi de daha karmaşık başka bir ürünün ürün ağacında kullanılabilir.

Ürün ağacı ayrıca ürünlerin hangi sırayla üretildiğini tanımlayan üretim aşamalarını da kaydeder. Üretim rotaları, ürün ağacının her aşamasında yürütülen imalat sürecini tanımlamak için kullanılır.

Operasyonel planlama açısından 1C:MES'teki tüm imalat döngüsü, bir üretim rotaları dizisi, yani proses operasyonu kümelerinin tanımları olarak gösterilebilir. Ürün bileşimini tanımlamakta kullanılan nesne yapısı 1C:ERP'dekiyle tamamen aynıdır ve iki sistem birlikte çalıştığında aralarındaki veriler senkronize edilir.

Ürün yapısı ve ana veriler, sistemin yerleşik araçlarıyla ya da 1C:MES'in, ürünün tasarım ve proses dokümantasyonunun hazırlandığı, malzeme ve işçilik normlarının belirlendiği PDM/PLM sistemleriyle entegre edilmesiyle oluşturulabilir.

PDM sistemi olarak 1C:PDM 4 (PLM) kullanılabilir. 1C:MES ile birlikte gelen 1C:PDM 4 (PLM) veri alışverişi mekanizmaları, ürün ana verilerini üretim planlamasında sonradan kullanılmak üzere ürün ağaçlarına aktarır.

Üretim emri portföyünün yönetimi

Bu alt sistem, mamul ve yarı mamuller için miktar ve tarih gereksinimlerini belirlemekte kullanılır. Üretim emirlerinin tamamlanma tarihleri fiili üretim kapasitesine göre hesaplanır ve proses operasyonlarının fiilen tamamlanması kaydedildikçe düzeltilir. Sistem, birden fazla üretim emrini tek bir üretim partisinde birleştirebilir.

Sipariş yapısı, mamul ve ara yarı mamul ihtiyaçlarının analiz edilmesine olanak tanır. Bu yapı içinde mevcut mamul veya devam eden üretim (WIP) stoklarını tahsis edebilirsiniz.

Üretim aşamaları sistemde sipariş yapısına göre oluşturulur:

Operasyonel üretim planlaması

Alt sistemin başlıca işlevleri:

• gerekli iş hacmini tamamlamak üzere, planın oluşturulduğu andaki tüm kısıtları ve fiili üretim durumunu dikkate alarak, belirlenen optimizasyon kriterlerine göre operasyon çizelgesi oluşturmak;
• kilit nesnelerin (siparişler, üretim aşamaları, proses operasyonları) tamamlanma tarihlerini izlemek;
• üretimin ilerleyişini gerçek zamanlı izlemek ve onaylanmış çizelgeden her türlü sapmaya yanıt vermek; düzeltici kararları uygulamak için yeniden çizelgeleme de buna dahildir.

Operasyon çizelgesini oluşturmak için 1C:MES, çizelgeleme teorisinin matematiksel yöntemlerinden yararlanır: özellikle “açgözlü” stratejileri sınırlı arama stratejileriyle birleştiren sezgisel bir algoritma ile çizge teorisinin unsurlarını kullanır. Algoritma, öncelik ilişkileri ve kaynak kullanılabilirliği kısıtları bulunan ve operasyonların kesintiye uğratılabildiği çizelgeleme probleminin özel bir halini çözer (PRCPSP problemi: Preemption Resource-Constrained Project Scheduling Problem).

Algoritma, proses operasyonlarını iş merkezlerinin zaman çizelgelerine, ayrık zaman aralıklarına bağlı kalmadan yerleştirir ve şu kısıtları dikkate alır:

• proses operasyonlarının gerekli sırası (öncelik ilişkileri);
• ana üretim kapasitesinin (iş merkezlerinin) uygunluğu ve doluluğu;
• iş merkezleri veya farklı bölümler arasındaki taşıma süresi;
• operasyonları gerçekleştirmek için gereken tüm maddi kaynakların (stokların) mevcudiyeti.

Taşıma matrisi

Ardışık operasyonlar arasında iş parçalarının taşınması için gereken süreyi hesaba katmak amacıyla Taşıma matrisi kullanılır. Bitişik operasyonlar aynı bölüm içindeki iş merkezlerinde gerçekleştirildiğinde, sistem planlama sırasında doğrudan bu iş merkezleri arasındaki taşıma süresini dikkate alır. Bitişik operasyonlar farklı bölümlere ait iş merkezlerinde gerçekleştirildiğinde ise planlamada bölümler arasında taşınmak için gereken süre esas alınır.

Üretim çizelgesinin hesaplanması

Üretim çizelgesi, belirlenen sipariş önceliklerine göre, üretim emirlerindeki verilere ve tanımlı üretim aşamalarına dayanarak oluşturulur. Üretim çizelgesinin temel amacı, sistemin hesapladığı sipariş ve üretim aşamalarının tahmini tamamlanma tarihlerini görselleştirmek ve bunların siparişin planlanan (taahhüt edilen) teslim tarihiyle nasıl karşılaştığını göstermektir.

Operasyon çizelgesinin planlanması

Operasyon çizelgesi; iş merkezi takvimlerine uygun olarak, seçilen kısıtlar ve optimizasyon kriterleri dikkate alınarak belirli iş merkezlerini ve bunlara atanan operasyonları gösterir.

Üretimin yeniden planlanması

Kusurlu ürünler, ekipman arızaları ve planlanan operasyon sürelerine göre gecikmeler üretim çizelgesinden sapmalara yol açar. Ürünün üretim verilerini güncel hale getirmek için üretim çizelgesinin yeniden hesaplanması gerekir.

Operasyonel üretim yönetimi

Operasyonel üretim yönetiminin (dispatching) temel hedefleri, onaylanmış üretim döngüsünü bozmadan kesintisiz bir üretim sürecini sağlamak ve sürdürmek, ayrıca imalatın her aşamasında nihai ürünlerin izlenebilirliğini güvence altına almaktır.

Planlanan operasyonların ilerleyişine ilişkin geri bildirim olmadan uygulanabilir bir operasyonel üretim planı oluşturulamaz. Operasyonel üretim yönetimi alt sisteminin başlıca işlevleri şunlardır:

• Proses operasyonları için üretim görevleri oluşturmak;
• Operasyonların ilerleyişini gerçek zamanlı kaydetmek;
• Üretim operasyonlarının terminlerini izlemek;
• Ürün çıktısı belgelerini hazırlamak.

Üretim görevlerinin oluşturulması

Operasyon çizelgesi, üretim operasyonları için üretim görevlerinin oluşturulmasında veri kaynağıdır. Üretim görevi, çalışanları operasyonlara tek tek değil, gerekli sayıda üretim operasyonuna aynı anda hızlıca atamanızı sağlar. Bir üretim görevi için operasyonlar elle ya da kriterlere göre seçilebilir.

Üretim operasyonlarının yönetimi

Bu işlev, yürütmeye alınmış üretim aşamaları arasında gezinmek ve üretimin ilerleyişini gerçek zamanlı yönetmek için kullanılır. Her üretim aşaması için operasyonlar, uygulanan filtrelere göre iş merkezi ve standart yürütme süresiyle birlikte görüntülenir.

Sistem, proses operasyonlarına dayalı üretim operasyonları oluşturmanıza, bunların başlangıcını, tamamlanmasını veya kısmen tamamlanmasını işaretlemenize ve emek katılım katsayısını (KTU) dikkate alarak bir veya daha fazla çalışan belirtmenize olanak tanır.

Herhangi bir nedenle tamamlanmayan operasyonlar ekipman yükleme çizelgesine geri yerleştirilir ve yeniden planlama prosedürü çalıştırıldığında yeniden planlanır.

Operasyonların fiilen tamamlanmasının kaydedilmesi

Bir üretim operasyonu tamamlandığında şu bilgiler kaydedilir:

• fiili tamamlanma zamanı;
• tamamlanan operasyonların fiili miktarı ve hâlâ tamamlanabilecek operasyonların miktarı.

Bu bilgiler otomatik olarak doldurulur ve düzenlenebilir.

Üretim terminali

Operatörün terminalle etkileşimini desteklemek için çalışanlar, üretim aşamaları ve operasyonlar için barkod oluşturulabilir. Çıktıda üretim aşamasının ve bu aşama kapsamında yürütülen operasyonların barkodları yer alır. Bu sayede operasyonel üretim yönetimi sırasında sistemdeki kayıtları bulmak kolaylaşır.

Vardiya üretim raporu

Vardiya üretim raporu, aşağıdaki verileri hızlıca kaydetmek için kullanılır:

• vardiya boyunca üretilen ürün miktarı;
• vardiya boyunca tüketilen malzeme miktarı.

Vardiya ekibi raporu

Belirli bir vardiyanın ekibine, belirli bir dönemde tamamlanan tüm proses operasyonlarını ve bunları gerçekleştiren çalışanları listeleyen “Parça başı ücret” raporundan ulaşılabilir.

Parça başı iş emirlerinin oluşturulması

Bu işlev, parça başı fiili üretimi ve maliyetleri yönetim, finansal ve vergi muhasebesinde kaydetmek ve ücretleri hesaplamak için kullanılır:

• parça başı iş emri yapılan işi tanımlar;
• işi gerçekleştiren çalışanları (örneğin bir ekibi) kaydeder.

Üretim aşamasında fiilen yapılan işin kaydedilmesi

Çalışanların fiilen yaptığı işler, fiili malzeme tüketimi ve ürün çıktısı, Üretim Aşaması belgesinin ilgili sekmelerine kaydedilir. Bu bilgiler daha sonra 1C:ERP gibi muhasebe sistemlerine aktarılabilir.

Kalite kontrol

Üretim rotasındaki her operasyon için bir kalite kontrol türü belirtilebilir. Kontrol gerektiren bir operasyon tamamlandı olarak işaretlendiğinde “Kalite Kontrol Yönetimi” formunda görünür.

Kontrol sonuçları “Kontrole Sunum” belgesiyle kaydedilir. Kusur tespit edilirse uygunsuz ürün miktarı, uygunsuzluk türü (Kabul edilebilir, Düzeltilebilir, Düzeltilemez) ve uygunsuzluk kategorisi belirtilebilir.

Ürünlerin depoya aktarılması

Ürünler; tamamlanmış bir üretim operasyonuna, tamamlanmış bir üretim aşamasına veya bir kontrole sunum belgesine dayanarak depoya aktarılabilir. Çözüm, yarı mamullerin, nihai ürünlerin ve reddedilen ürünlerin hareketini ve durumunu izlemenizi sağlar.

Role dayalı iş istasyonları

Konfigürasyon, iş istasyonlarını rol esasına göre düzenler. Kullanıcı profili, belirli bir çalışanın görev tanımına uygun işlevleri etkinleştiren rollerden oluşur.

Entegrasyon olanakları

Şirket yapısına, ürün ana verilerine, gelen siparişlere ve üretim aşamalarına ilişkin 1C:ERP kataloglarında saklanan veriler, üretim planlaması için 1C:MES'e aktarılabilir. Planlama sonuçları ve üretim operasyonlarının fiili yürütülmesine ilişkin veriler ise üretilen ürünlerin maliyetini hesaplamak üzere 1C:MES'ten 1C:ERP'ye geri gönderilir. Sistemler arasındaki veri alışverişi, 1C:MES'in yerleşik entegrasyon mekanizmalarıyla gerçekleştirilir.

1C:PDM 4 (PLM) ile entegrasyon, 1C:MES'in üretim planlaması için PLM sisteminde oluşturulan ürün ana verilerini (ürün yapısı, üretim rotaları, malzeme ve emek normları dahil) kullanmasına olanak tanır.

1C:Manufacturing Enterprise Management (1C:UPP) kullanıcıları, 1C:Manufacturing Enterprise Management 1.3 sürümüyle yerleşik entegrasyon içeren “1C:MES Manufacturing Execution Module for 1C:Manufacturing Enterprise Management. Special Delivery. Electronic Delivery” ürününü (ürün kodu 2900002245806) satın alabilir.

Teknolojik avantajlar

1C:MES Manufacturing Execution, 1C:Enterprise 8.3 platformunun güncel sürümü üzerine kurulmuştur ve şunları sağlar:

• yüksek sistem güvenilirliği, performansı ve ölçeklenebilirliği;
• sistemle internet üzerinden ince istemci veya web istemcisi (standart bir tarayıcıda) aracılığıyla, bulut modunda da çalışabilme imkânı;
• mobil iş istasyonlarının tabletlerde ve diğer mobil cihazlarda devreye alınması;
• rol modeline, erişim haklarına ve bireysel tercihlere göre belirli bir kullanıcı veya kullanıcı grubu için arayüzün özelleştirilmesi.

Sistemin işlevsel seçenekler mekanizması, uygulamanın ayrı işlevsel bloklarını programlama yapmadan ve konfigürasyonu değiştirmeden etkinleştirmenize veya devre dışı bırakmanıza olanak tanır.

Üretimde MES uygulama başarı hikayelerimiz:

TOREX Steel Doors

AEMZ

UKVZ

Modern dijital çözümlerin verimliliği artırmaya, maliyetleri düşürmeye ve üretim süreçlerindeki hataları en aza indirmeye nasıl yardımcı olduğunu, ayrıca 1C:MES'in üretimi nasıl daha şeffaf ve yönetilebilir hale getirdiğini göstereceğiz.

Bu webinarda şunları öğreneceksiniz:

• ✅ 1C:MES'in olanakları 
• ✅ Ana veriler
• ✅ Üretim emri portföyünün yönetimi
• ✅ Üretim planlama
• ✅ Operasyonel üretim yönetimi (dispatching)
• ✅ Stok yönetimi
• ✅ Uygulama başarı hikayelerimiz ve elde edilen sonuçlar.

Kimler katılmalı:

• Üretim şirketlerinin genel müdürleri ve sahipleri
• Üretim müdürleri ve teknik direktörler
• Otomasyon ve dijital dönüşüm uzmanları, BT yöneticileri
• Üretim planlama ve operasyonel yönetim bölümü uzmanları
• Atölye planlama ve üretim takip bürosu (PRB) çalışanları
• Malzeme tedarik bölümü çalışanları
• Kalite kontrol bölümü çalışanları

❗️Webinar ücretsizdir, ancak kontenjan sınırlıdır

1C:MES demosu talep edin, ihtiyaçlarınıza uygun tüm işlevleri size gösterelim