ERP uygulamasının etkisini hesaplamak: paydaşlarınız için en güçlü argüman

ERP uygulamak, şirketin geleceğine yapılan bir yatırımdır. Ancak paydaşlar yalnızca düzene giren iş süreçleri gibi olası faydaları değil, uygulamanın performansa etkisini de önemser.

Uygulamanın karşılığını verip vermediğini belirleyen metriklerin ayrıntılı biçimde anlaşılması ve iyi kurgulanmış bir talep, ERP sistemi uygulayan kuruluşun uygulamanın ne kadar etkin olacağını hesaplamasını mümkün kılar.

ERP projenizin etkisi nasıl hesaplanır?

ERP uygulamasının etkisi, üst düzey bir tahmin veren hızlı yöntemle ya da bir dizi metriğe dayalı daha ayrıntılı bir değerlendirme sunan ikinci yöntemle hesaplanabilir.

Uygulama etkinliğinin üst düzey değerlendirmesi için iki metrik kullanılır: yatırım getirisi (ROI) ve toplam sahip olma maliyeti (TCO). TCO'nun yalnızca uygulama maliyetlerini değil, sonraki bakım, özel geliştirme gibi maliyetleri de içerdiğini unutmayın.

Yatırım getirisi (ROI), bir şirketin bir projeye ya da yazılıma yatırım yaptıktan sonra geri kazanabileceği para miktarıdır. ROI, bir kuruluşun çeşitli yatırımlarının getirilerini karşılaştırarak verimliliği ölçmek için de kullanılır.

ROI formülü şöyledir:

Burada Net Profit (net kâr), gelir ile TCO arasındaki farktır.

Doğru hesaplamalar için izlenecek ve getirinin hesaplanmasında kullanılacak metriklerin belirlenmesi önemlidir. Bunlar hem nicel metrikleri (örneğin yazılım ve donanım satın alma maliyeti, daha hızlı stok devri, daha yüksek işgücü verimliliği) hem de nitel metrikleri (örneğin daha verimli müşteri hizmeti sayesinde artan müşteri sadakati) içerir. Şirket, gereksinimlerine ve hedeflerine bağlı olarak sistem uygulamasının ne kadar etkin olduğunu analiz etmek için kendi metriklerini geliştirebilir. Bu metrikler genellikle ERP sistemini uygulamanın faydalarının ve kullanım maliyetlerinin değerlendirilmesine dayanır.

Bu nedenle, ERP sisteminin çözmesi hedeflenen şirket hedefleri ve görevleri iş stratejisiyle uyumlu olarak belirlenmelidir. Beklenen yatırım getirisini doğru tahmin etmek için tek bir soruyu yanıtlamak gerekir: hangi metrikleri iyileştirmek istiyoruz?

Örneğin:

- Hedeflenen performans düzeyine (KPI vb.) ulaşmak veya bu düzeyi aşmak;

- Planlamayı ve finansal ile operasyonel planların uygulanmasının takibini iyileştirmek;

- Müşteri ilişkilerini iyileştirmek (sadakat metriklerinin, geri bildirimlerin analizi vb.);

- Satışları artırmak;

- Sipariş işleme süresini azaltmak;

- Üretim ve işletme maliyetlerini düşürmek;

- Stoklara yapılan yatırımı azaltmak;

- Yeni ürünlerin geliştirilmesi ve pazara sunulması için gereken süreyi kısaltmak.

Liste uzatılabilir; her şey her kuruluşun kendi durumuna bağlıdır.

Uluslararası araştırmacıların güncel verilerine göre, ERP sistemini doğru uygulayan şirketler önemli sonuçlar elde edebilir (pazar ortalamaları):

- işletme ve idari giderlerde %15 azalma

- işletme sermayesinde %2 tasarruf

- ürün satış döngüsünde %25 kısalma;

- satış giderlerinde %35 azalma

- alacak hesaplarında %12 azalma

- cari hesaplarda bağlı kalan fonların devir hızında %25 artış.

Net kârı etkileyen sonuç metriklerini (bunlara operasyonel metrikler diyelim) belirledikten sonra, ERP uygulamasının finansal açıdan ne kadar etkin olduğuna dair ayrıntılı hesaplamalara geçebilirsiniz; burada temel finansal sonuç metriklerini hesaplayacağız.

Proje getirisini hesaplamanın en doğru yolu, ERP sisteminin tam canlı kullanıma alındığı ve alınmadığı durumlardaki (“With – Without”, yani “projeli – projesiz”) sonuç (finansal) metriklerini karşılaştırmaktır.

Bu yöntem, projenin nakit akışının şirketin nakit akışından ayrıştırılamadığı durumlarda kullanılır. Herhangi bir zaman aralığında, şirkete entegre edilmiş bir projenin nakit akışı, şirketin projeli nakit akışından projesiz nakit akışının çıkarılmasına eşittir. İlk adım, deltanın (temel nakit akışı ile analiz edilen nakit akışı arasındaki fark) belirlenmesidir.

Her t zaman aralığında temel nakit akışı (ERP olmadan) ile analiz edilen nakit akışı (ürün uygulanmış halde) arasındaki fark:

CFbase – temel senaryoda nakit akışı,

CFalt – analiz edilen alternatifte nakit akışı

“Projeli – projesiz” ilkesi, birbirini dışlayan ve ekonomik olarak bütünleşik projeler (ikame projeleri) arasından en etkin olanı seçerken “bir projeli – başka bir projeli” biçiminde de uygulanır.

Ardından, ERP uygulamasında projeli ve projesiz (“With – Without”) yöntemiyle doğru kurgulanmış nakit akışıyla temel yatırım projesi metriklerine geçebilirsiniz, örneğin:

1. Net bugünkü değer (NPV)
2. İç verim oranı (IRR)
3. Tamamlayıcı kriterler arasında iskontolu geri ödeme süresi (DPB) yer alır

Yukarıda hesaplanan nakit akışı deltasını aşağıdaki formüllere yerleştirin. Sonuç, tam da aradığımız şeydir: ERP uygulamasının etkisine ilişkin tahmin.

Net bugünkü değer (NPV)

K – iskonto oranı (gerekli getiri oranı)

Karar kuralları:

Net bugünkü değeri sıfırdan büyük olan projeler kabul edilir. Birbirini dışlayan projeler arasında NPV'si en yüksek olan seçilir.

Etkin bir piyasada işlem gören bir şirket pozitif NPV'li bir projeyi kabul ederse, karar verildikten sonra şirketin piyasa değeri o projenin NPV'si kadar artmalıdır:

Uygulama alanı:

Başlangıç ve bitiş tarihleri belirli olan herhangi bir bireysel projenin değerlendirilmesi.

Avantaj:

Yönetimin temel hedefi olan pay sahibi özkaynak değerinin azamileştirilmesiyle doğrudan örtüşür; NPV>0, projenin getirisinin iskonto oranını, yani sermaye piyasasının aynı risk düzeyindeki yatırımlardan beklediği getiriyi aştığı anlamına gelir.

Dezavantajlar:

- İskonto oranının gerekçelendirilmesini gerektirir;

- Farklı sürelere sahip projelerin karşılaştırılmasına izin vermez.

İç verim oranı (IRR)

Karar kuralları:

İç verim oranı sermaye maliyetini aşan projeler kabul edilir. Birbirini dışlayan projeler arasında IRR'si en yüksek olan seçilir.

Uygulama alanı:

Projelerin temelindeki süreçlerin getirilerinin karşılaştırılması.

Avantaj:

Projenin getirisini, yatırımın finansal sonucu olarak tek bir değerle ifade eder;

Yalnızca projenin kendi nakit akışıyla belirlendiği için iskonto oranı seçimine bağlı değildir.

Dezavantajlar:

- Birden fazla değer olduğunda yorumlanması zordur;

- Getirilerin yeniden yatırımını doğru hesaba katmaz;

- Projenin ölçeğini yansıtmaz.

NPV ve IRR tanımlarına göre, herhangi bir “geleneksel” yatırım projesinde (yani nakit akışlarının işaretinin yalnızca bir kez, negatiften pozitife değiştiği bir projede) NPV>0 ise IRR>k olur.

Dolayısıyla çok sayıda bağımsız proje değerlendirildiğinde NPV ve IRR kriterleri birbiriyle çelişmez.

Ancak birbirini dışlayan projeler ikili olarak karşılaştırıldığında, bazen NPV1>NPV2 iken IRR1<IRR2 olan durumlar ortaya çıkar; yani NPV ve IRR kriterleri birbiriyle çelişir. Bunun nedeni genellikle karşılaştırılan projelerin nakit akışlarının farklı büyüme hızlarıdır (örneğin 1. projenin nakit akışları zamanla artarken 2. projeninkiler azalır).

NPV ve IRR çeliştiğinde, bir işletmenin temel amacını (pay sahibi özkaynak değerinin artırılması) hatırlayın ve NPV kriterini tercih edin.

İskontolu geri ödeme süresi (DPB)

Uygulama alanı:

Faydanın makul olmayan ölçüde uzun sürede elde edildiği projeleri elemek için kullanılan tamamlayıcı bir metrik

Avantaj:

Basitlik

Temel dezavantaj:

Hedeflenen geri ödeme süresinden sonra projenin yarattığı değeri tamamen göz ardı eder. Bu nedenle DPB, ana karar kriteri olarak önerilmez.

Formüllerle uğraşmak istemiyor musunuz?

Şirketinizde 1C:ERP uygulamasının geri ödeme süresini hesaplamanıza yardımcı olacağız.

Hızlı değerlendirmeyi tamamen ücretsiz yapacağız ve şirketinizin iş süreçleri envanterini size teslim edeceğiz. Ayrıca ERP sisteminin uygulanmasıyla elde edilecek tahmini tasarrufu hesaplayacağız.

Sohbet botumuza bir talep göndermeniz yeterli

Bizi sosyal medyada takip edin:

• Telegram
• YouTube
• VK
• Facebook
• LinkedIn
• WhatsApp